Ασφάλεια είναι η αίσθηση της εξασφάλισης που παρέχουν τα διάφορα μέτρα αποφυγής του κινδύνου, ενώ Ασφάλιση είναι η κάλυψη των οικονομικών συνεπειών από την επέλευση του κινδύνου. Κατά συνέπεια δεν είναι σωστό να αναφέρονται οι διάφοροι κλάδοι ασφάλισης σαν "ασφάλειες", π.χ. "Η ασφάλεια Πυρός" ή "Η ασφάλεια αυτοκινήτων" κλπ.Επειδή όμως το marketing των ασφαλιστικών εταιριών για περισσότερα από 100 χρόνια έχει - σκόπιμα - θολώσει το τοπίο συγχέοντας επίτηδες την ασφάλεια με την ασφάλιση, η χρήση των δύο όρων γίνεται πλέον αδιακρίτως. Αυτό θα το κρατήσουμε και εμείς στα παρακάτω, χωρίς βέβαια να ισχυριζόμαστε ότι είναι και σωστό.

Η Ιδιωτική Ασφάλιση είναι θεσμός συνδεδεμένος απόλυτα με τον ανθρώπινο πολιτισμό. Δεν υπάρχει Ιδιωτική Ασφάλιση σε υποανάπτυκτες κοινωνίες. Είναι πιθανό εκεί να υπάρχουν ψήγματα Κοινωνικής Ασφάλισης αλλά σίγουρα όχι Ιδιωτικής. Ούτε σε περιόδους πολέμου έχει νόημα η Ιδιωτική Ασφάλιση, διότι όχι μόνο η αξία του χρήματος τίθεται τότε υπό αμφισβήτηση, αλλά διότι δεν ενδιαφέρει η διαφύλαξη της περιουσίας (προέχει η διαφύλαξη της ζωής).

Κοινωνική είναι η Ασφάλιση που παρέχεται μόνο από Δημόσιους ή Κρατικούς φορείς (ΝΠΔΔ) και έχει χαρακτήρα υποχρεωτικό. Η Ιδιωτική Ασφάλιση αντίθετα μπορεί να παρέχεται τόσο από Δημόσιους όσο και από Ιδιωτικούς φορείς (ΝΠΙΔ) Και δεν έχει χαρακτήρα υποχρεωτικό. Η Ιδιωτική Ασφάλιση στοχεύει στην οικονομική αντιμετώπιση εκ μέρους του ατόμου των ζημιών από τους ποικίλους κινδύνους που το περιβάλλουν. Η προστασία του ανθρώπου έρχεται δεύτερη στη σειρά των προτεραιοτήτων της Πυραμίδας του Maslow, αμέσως μετά την κάλυψη των βασικών βιολογικών αναγκών. Είναι λοιπόν προφανής η κοινωνική σημασία της.