Το Σιλμαρίλλιον είναι η ιστορία της δημιουργίας της Μέσης-γης. Είναι η ιστορία των λαών που έζησαν την ηρωική Πρώτη Εποχή, πολύ πιο παλιά από την εποχή που διαδραματίζονται τα γεγονότα του Αρχοντα των Δαχτυλιδιών (Τρίτη Εποχή).

Μας διηγείται πώς ο Πρώτος Σκοτεινός Αρχοντας, ο Μόργκοθ, έκλεψε τα πετράδια των Σίλμαριλ και τα έβαλε στη σιδερένια κορόνα του, στο φρούριο της Ανγκμπαντ και πως ο Φέανορ και οι δικοί του ξεκίνησαν έναν ατέλειωτο και απελπισμένο πόλεμο εναντίον του μεγάλου Εχθρού για να τα πάρουν πίσω.

Στο βιβλίο υπάρχει επίσης και η υπέροχη ιστορία αγάπης του Μπέρεν και της Λούθιεν.