Τα όνειρα κρατούν μερικές στιγμές, κι όμως χωρούν μέσα τους ολόκληρους αιώνες.

Στα όνειρα του ύστερου Ναγκίμπ Μαχφούζ, η ζωή επιστρέφει χωρίς φίλτρο και χωρίς εξηγήσεις: μεταμορφωμένη, απρόβλεπτη, συχνά πιο αληθινή από όσα αντέχουμε να δούμε κατάματα στο φως της μέρας.

Μετά την επίθεση που λίγο έλειψε να τον σκοτώσει, όταν η ίδια η πράξη της γραφής έγινε πια σωματικά επώδυνη, ο Μαχφούζ επέστρεψε στη λογοτεχνία στρέφοντας το βλέμμα του στην πιο εύθραυστη, σκοτεινή και ανεξέλεγκτη περιοχή της ανθρώπινης εμπειρίας: το όνειρο.

Τα Όνειρα της Ύστερης Ανάσας δεν είναι συμβατικές ιστορίες. Είναι 230 σύντομα, πυκνά και υποβλητικά κείμενα, γραμμένα στο μεταίχμιο του ονείρου, της μνήμης, της παραβολής και του αποχαιρετισμού. Ένα ποδήλατο χάνεται κάτω από το ρολόι μιας πλατείας. Ένα τραμ δεν έρχεται ποτέ. Νεκροί δάσκαλοι επιστρέφουν με διορθώσεις. Αγαπημένες μορφές εμφανίζονται για μια στιγμή και χάνονται.

Ο Μαχφούζ, ο μεγάλος αφηγητής της καθημερινής ζωής όταν αυτή γίνεται ιστορία, φόβος, επιθυμία και μοίρα, συμπυκνώνει εδώ τη γραφή του στο ελάχιστο. Δεν βρισκόμαστε πια στα μεγάλα, πολυπρόσωπα μυθιστορήματά του, αλλά σε κάτι πιο κοφτό, πιο πυκνό, πιο ακαριαίο. Όσα τον έκαναν τον μεγάλο αφηγητή του αραβικού κόσμου επιστρέφουν εδώ αλλιώς: οι γειτονιές, οι άνθρωποι, οι ενοχές, οι νεανικοί έρωτες, η εξουσία, η βία, η απώλεια και ο θάνατος ξαναζωντανεύουν σε έναν κόσμο όπου ο χρόνος δεν υπακούει πια στους νόμους της μέρας.

Όπως τα όνειρα λοιπόν, κάθε κείμενο ανοίγει για λίγο και ύστερα χάνεται, αφήνοντας πίσω του την αίσθηση μιας ολόκληρης ζωής.

Δεν εξηγεί. Δεν παρηγορεί. Αφήνει τις εικόνες να σταθούν μόνες τους, όπως στέκονται τα όνειρα όταν ξυπνάμε και δεν ξέρουμε ακόμη τι μας έχουν πει.

Ένα παράξενα συναρπαστικό βιβλίο για όσα επιμένουν να μας επισκέπτονται πριν από την ύστερη ανάσα.