Ο Εμίλ Ζολά με τη φλογισμένη τοποθέτησή του απέναντι στην κρατική συνωμοσία που στήθηκε για να καταδικαστεί ένας αθώος, ο Εβραίος λοχαγός Αλφρεντ Ντρέυφους, προσδιόρισε άπαξ διά παντός το πρότυπο του αληθινού δημόσιου διανοουμένου. Είναι αυτός που, δίχως να του ζητηθεί, υψώνει τη φωνή του απέναντι στην εξουσία η οποία εγκληματεί - και αυτός που αδιαφορεί για το σκληρότατο τίμημα το οποίο θα πληρώσει. Είναι αυτός που βγαίνει μπροστά για να εναντιωθεί στο άδικο και να αναμετρηθεί με την πλειοψηφία - αυτός που δε λυγίζει στις απειλές, που δε σταματάει μέχρι να φτάσει στο τέλος. Είναι η ηθική συνείδηση μιας κοινωνίας.

Ατρόμητος και μόνος, ολόφωτος και ολοζώντανος, περισσότερα από 120 χρόνια μετά τον θάνατό του, παραμένει επίκαιρος να μας δείχνει τον πάντοτε δύσκολο μα πάντοτε ωραίο δρόμο.

Εκτός από το «Κατηγορώ...!», το βιβλίο περιλαμβάνει την απολογία του Ζολά ενώπιον του δικαστηρίου, όταν βρέθηκε κατηγορούμενος για συκοφαντική δυσφήμηση του Επιτελείου με αφορμή τη δημοσίευση του περιώνυμου αυτού άρθρου του, τον επικήδειο λόγο που εκφώνησε ο Ανατόλ Φρανς στην κηδεία του Ζολά, τον εγκωμιαστικό για τον Ζολά λόγο του Ζαν Ζορές στη Βουλή κατά τη συζήτηση για τη μεταφορά της σορού του συγγραφέα στο Πάνθεον, χρονολόγιο της Υπόθεσης Ντρέυφους, εισαγωγή της Μαίρης Καιρίδη και πρόλογο του Θανάση Τριαρίδη.