Το πρώτο μέρος συνιστά μια απόπειρα σύνθεσης για ένα θέμα που με απασχολεί διαρκώς από τότε που άρχισα να μελετώ τη συγκεκριμένη περίοδο: πώς μπορεί να σκεφθεί κανείς ένα γεγονός όπως η Γαλλική Επανάσταση; Το δεύτερο μέρος εκθέτει τα στάδια και τα διαδοχικά υλικά της σκέψης μου επί του θέματος, ώστε να διαφωτίσει την πορεία της.

Έτσι παρουσιάζει ο μεγάλος Γάλλος ιστορικός Fran?ois Furet (1927-1997) το βιβλίο του. Τα τρία δοκίμια του δευτέρου μέρους περιέχουν μια πολεμική με τους Γάλλους κομμουνιστές ιστορικούς και δύο εργασίες για τους ιστορικούς Αλεξίς ντε Τοκβίλ και Ωγκυστέν Κοσέν.

Όπως αναγγέλλει ο τίτλος του δοκιμίου του πρώτου μέρους, Η Γαλλική Επανάσταση τελείωσε διότι η στέρεα εγκαθίδρυση της Τρίτης Γαλλικής Δημοκρατίας εξασφάλισε την αποδοχή της κληρονομιάς της σε όλη τη γαλλική επικράτεια. Συνάμα, στην τελευταία φράση αυτού του δοκιμίου και στην εντελώς τελευταία φράση του βιβλίου, το «οικουμενικό στοιχείο» και το «κεντρικό μυστήριο» της Γαλλικής Επανάστασης χαρακτηρίζονται αντιστοίχως ως η πρώτη εμπειρία της δημοκρατίας και η απαρχή της δημοκρατίας.