Μη μας περιφρονάς, γράψε, βρε Ιστορία, δυο λόγια και για μας…
Αν δεν υπήρχαμε εμείς, πώς θα υπήρχανε οι άλλοι.
Αν δεν υπήρχαν οι μικροί, πώς θα υπήρχαν οι μεγάλοι!

Κώστας Χατζής - Σώτια Τσώτου

Το βιβλίο αυτό είναι το πέμπτο έργο του Δημήτρη Ντούσα για τους Τσιγγάνους. Στο παρόν έργο του ο συγγραφέας παρουσιάζει με κριτικό πνεύμα:
-Την παγκόσμια ιστορία της λογοτεχνίας των Γκατζέ για τους Τσιγγάνους, από τον 10ο αιώνα μέχρι σήμερα. Ο Θερβάντες, ο Ουγκώ, ο Μεριμέ, ο Παπαδιαμάντης, ο Παλαμάς, ο Λόρκα, η Κλιάφα είναι μερικοί μόνο από τους συγγραφείς που έχουν ασχοληθεί με τους Τσιγγάνους.
-Την παγκόσμια ιστορία της κινηματογραφίας των Γκατζέ, που έχει ως θέμα της τους Τσιγγάνους, από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι στις μέρες μας. Ο Πέτροβιτς, ο Λοτεάνου, ο Ρόζι, ο Σάουρα, ο Ραμάτι, ο Χόσκινς, ο Κουστουρίτσα, ο Καραμαγγιώλης είναι μερικοί από τους σκηνοθέτες.
-Την παγκόσμια ιστορία της ζωγραφικής και της χαρακτικής των Γκατζέ για τους Ρομά, από τον 15ο αιώνα μέχρι σήμερα. Η παρουσίαση γίνεται με περιγραφικό και κριτικό λόγο. Ο Χαλς, ο Βαν Γκογκ, η Ντυπακιέ, η Δόγια είναι μερικοί από αυτούς.
-Τη θέση των Τσιγγάνων στα έργα φωτογραφίας των Γκατζέ, Ελλήνων και ξένων. Η παρουσίαση γίνεται με αναλυτικό, περιγραφικό και κριτικό λόγο. Ο Κουντέλκα, ο Δαβανέλλος, ο Οικονομόπουλος είναι μερικοί από τους φωτογράφους.
-Την παγκόσμια ιστορία της ελληνόγλωσσης τσιγγανολογίας, όπως αυτή εκφράζεται με τις επιστημονικές έρευνες και μελέτες ιστορικών και κοινωνικών επιστημόνων, Ελλήνων και ξένων.
-Την εικόνα και τη θέση των Τσιγγάνων στα δημοτικά και τα ρεμπέτικα τραγούδια, στα ανέκδοτα και τις παροιμίες των Γκατζέ.
-Τα έργα πολιτικού λόγου, δηλαδή τα προγράμ ατα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των Τσιγγάνων από το ελληνικό κράτος.

Για τον Δ. Ντούσα, ένα έργο τέχνης ή λόγου των Γκατζέ για τους Ρομά θα πρέπει να κατανοηθεί, να αναλυθεί, να ερμηνευτεί, να σχολιαστεί και να κριθεί όχι μόνο ως προς την αισθητική του αξία, αλλά και ως προς τη σχέση του με την κοινωνική πραγματικότητα που βιώνουν οι άνθρωποι αυτής της λαότητας.