ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΟΝ ΑΦΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΚΛΗΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ 1856

Ο Ανδρέας Λασκαράτος υπήρξε ο μοναδικός Έλληνας λογοτέχνης ο οποίος, με αφορμή το έργο του Τα Μυστήρια της Κεφαλονιάς, αφορίστηκε από την Ορθόδοξη Εκκλησία (1856) λόγω της αιχμηρής του σάτιρας και της στηλίτευσης του κλήρου και των χριστιανών της εποχής του. Επηρεασμένος από τις ιδέες του Διαφωτισμού και της Μεταρρύθμισης, με έντονα στοιχεία ορθολογισμού και αντικληρικαλισμού, με πνεύμα ανεκτικότητας και σαφή εχθρότητα προς τη μισαλλοδοξία και τη δεισιδαιμονία, δεν υπαναχώρησε από τις ιδέες του μέχρι το τέλος της ζωής του, αρνούμενος να αιτηθεί την άρση του αφορισμού του, που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της Εκκλησίας. Στον αφορισμό του απάντησε με την Απόκριση εις τον αφορεσμόν (1868), ένα κείμενο το οποίο επίσης ξεσήκωσε αντιδράσεις από την Εκκλησία με συνέπεια τη δικαστική του δίωξη, αλλά εν τέλει την αθώωσή του.

Εκατόν εβδομήντα χρόνια μετά τον αφορισμό και τη συγγραφή της, η παρούσα έκδοση της Απόκρισης είναι η πρώτη αυτοτελής μετά την αρχική. Πρόκειται για ένα κείμενο στο οποίο κυριαρχεί το ευφυές σατιρικό και προκλητικό πνεύμα του Λασκαράτου σε μία από τις καλύτερες εκδοχές του. Δικαιωμένος από τον χρόνο, από τους συγκαιρινούς του και τις επόμενες γενιές, ο Λασκαράτος μέσω της Απόκρισης -και συνολικά του έργου του- έχει ακόμα πολλά να συνεισφέρει στον Διαφωτισμό και στην καταπολέμηση της δεισιδαιμονίας.

Μια σημαντική ιστορική και φιλοσοφική μελέτη γύρω από τον αντικληρικαλισμό, τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό και τη σύγκρουση ελεύθερης σκέψης και εκκλησιαστικής εξουσίας στην Ελλάδα του 19ου αιώνα.