ΣΑΝ ΔΙΗΓΗΜΑ

Μεσαρκά, δηλαδή Μεσαορία: μια κοιλάδα στην κατεχόμενη σήμερα Κύπρο, όπου βρίσκεται η γενέτειρα του Χρίστου Ζάνου, η Μουσουλίτα, και τα άλλα χωριά των διηγήσεών του. Αυτή είναι η αφετηρία ενός ευρύτερου κόσμου που διαγράφεται από τις μετακινήσεις και τις περιπέτειες του συγγραφέα στην υπόλοιπη Κύπρο και στην Ελλάδα. Από κει αντλεί κι εκεί αναφέρεται, μέσα από μνήμες και συμβολισμούς, η προσωπική του ιστορία (τα παιδικά χρόνια στο χωριό, το Γυμνάσιο Αμμοχώστου, η στρατιωτική θητεία, οι σπουδές στην Αθήνα, η δουλειά στην εκπαίδευση και στο θέατρο) που ανοίγεται ταυτόχρονα σε πτυχές της σύγχρονης ιστορίας της Κύπρου και της Ελλάδας (αγώνας 1955-59, απριλιανή δικτατορία, τουρκική εισβολή του 1974).

Δίπλα στον αφηγητή, μια σειρά από ανώνυμους ήρωες ζωντανεύουν αυτό το θέατρο του κόσμου: ο πατέρας με την αγάπη του για τη γη και τα ζώα, ο αδελφός που σκοτώνεται στον πόλεμο, οι σύντροφοι στα κρατητήρια της χούντας, ο απείθαρχος μαθητής Μήτσιος που βρίσκει το δρόμο του, αλλά και μια σειρά από εμβληματικές γυναικείες φιγούρες όπως η κεραυνόπληκτη συμμαθήτρια «Εγγλεζού», η όμορφη Ελενού που θα πάρει τη ζωή της, η άμοιρη στετέ η Σοφία, η πόρνη Εμινέ στην Παλιά Αμμόχωστο, η αδελφή που ξενιτεύεται, και βέβαια η μάνα που κρατάει με νύχια και με δόντια την οικογένεια και αναλαμβάνει μάλιστα το ρόλο της αφηγήτριας στο «Ιντερμέδιο», πριν κλείσει τον κύκλο της στο νοσοκομείο της Λάρνακας. Ανάμεσά τους σύντομα «περάσματα» από τη σκηνή κάνουν επώνυμα πρόσωπα, από τον στρατηγό Γρίβα-Διγενή μέχρι τον «τρομοκράτη» Γιώργο Τσικουρή («Ανέστη») αλλά και θεατράνθρωποι όπως ο Κουν, ο Λαζάνης ή ο Κοτανίδης.

Όπως γράφει στο Επίμετρο του βιβλίου ο Γιώργος Μολέσκης, οι αφηγήσεις είναι «δοσμένες μ’ έναν τρόπο που τις κάνει να καρφώνονται στην καρδιά του αναγνώστη. Είναι, μπορούμε να πούμε, κάτι σαν πεζοποιήματα. Προσωπικά, διαβάζοντάς τες κι έχοντας παρόμοια βιώματα στη ζωή μου, έπιασα αρκετές φορές τον εαυτό μου να ανακαλώ στη μνήμη δικές μου ιστορίες και εντυπώσεις και να μην μπορώ να συγκρατήσω τη συγκίνηση και κάποτε τα δάκρυά μου».