Ένα από τα δέκα περίπου αθησαύριστα κείμενα του Σπ. Ζαμπέλιου που φιλοξενήθηκαν στο αξιολογότατο περιοδικό του περασμένου αιώνα Πανδώρα. Πρόκειται για ένα μελέτημα ιστορικής και φιλοσοφικής υφής στο οποίο εξετάζεται, συγκριτικά, η φιλολογική παραγωγή Bυζαντίου και Δύσης τον 14ο αι., και συγχρόνως επιχειρείται η αφετηρία-πορεία και ερμηνεία των διαφορών μεταξύ της ανατολικής και δυτικής κοινωνίας, θέμα κρισιμότατο, δεδομένου ότι κατά την εξεταζόμενη περίοδο, αφενός διαμορφώνονται οι βάσεις της Aναγέννησης και συνακόλουθα του δυτικού κόσμου και αφετέρου προσδιορίζεται η κληρονομιά του Eλληνισμού μέσα στην Tουρκοκρατία.

Στο μελέτημα αυτό διαφαίνονται όλα τα υφολογικά στοιχεία του συγγραφέα, με πρώτο και βασικότερο τον προτρεπτικό χαρακτήρα του ιδιοφυούς λόγου του.