Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

«Οι έννοιες», έγραψε ο νομπελίστας φυσικός George Thomson, είναι «ιδέες που ονοματίζονται καθορίζουν τα ερωτήματα που θέτουμε και τις απαντήσεις που παίρνουμε». Οι μελετητές δημιουργούν λέξεις (εννοιολογούν) για να μας πουν τι «βλέπουν» στην πραγματικότητα, να στρέψουν την προσοχή μας σε ό,τι θεωρούν ενδιαφέρον και κρίσιμο. Είτε όμως το συνειδητοποιούν είτε όχι, αυτό απηχεί τις αξίες τους, τις κανονιστικές και ιδεολογικές τους πεποιθήσεις. Τις αξίες αυτές πρέπει να τις γνωρίζουμε και να τις αποτιμούμε, όμως αυτό για το οποίο τους κρίνουμε είναι τα ερευνητικά αποτελέσματα του έργου τους: το αν και κατά πόσο ο τρόπος με τον οποίο θέτουν και πραγματεύονται τα ερωτήματα προωθεί και διευρύνει τους γνωστικούς μας ορίζοντες ή -αντίθετα- τους συρρικνώνει.

Με βασικό όπλο αρχές της κλασικής μεθοδολογίας, το βιβλίο αυτό επιχειρεί να αντιμετωπίσει την παρατεταμένη γνωστική δυστοκία που παρατηρείται σε τρεις κομβικές περιοχές της σύγχρονης πολιτικής επιστήμης: στην τρέχουσα βιομηχανία των «λαϊκιστικών σπουδών», στους τρόπους με τους οποίους προσεγγίζονται τα προβλήματα της δημοκρατικής λειτουργίας, και στις ερμηνείες που προκρίνονται για να εξηγηθεί η αποτυχία των νέων αριστερών κομμάτων να αντισταθούν στην κατίσχυση του δόγματος ΤΙΝΑ. Υποστηρίζεται πως ενώ οι κυρίαρχες προσεγγίσεις λειτουργούν ως πρώτης τάξεως ιμάντες μεταβίβασης και διάχυσης των δυο βασικών αξιακών κινήτρων που τις συνέχουν (είτε της νεοσυντηρητικής υπεράσπισης της μεταδημοκρατίας είτε της προβολής του νέου ρεφορμισμού ως της μόνης δυνατής απάντησης στην ολοένα εντεινόμενη συστημική κρίση), εκβάλλουν εντούτοις σε μια κοινωνική επιστήμη με αποκαρδιωτικά ερευνητικά αποτελέσματα.

Το πρώτο μέρος του βιβλίου αναδεικνύει και καυτηριάζει τα πολλαπλά ερευνητικά αδιέξοδα των κυρίαρχων εννοιολογήσεων του «λαϊκισμού», και εισηγείται την άποψη πως ο όρος είναι χρήσιμο να ονοματίζει τη σημασία «ψευδείς επικλήσεις του λαϊκού». Το δεύτερο μέρος αξιοποιεί την εμπειρία ΣΥΡΙΖΑ, προκειμένου να αναδείξει τη σημασία των περιεχομένων πολιτικής στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την κρίση των κομμάτων. Στο πλαίσιο αυτό κατατίθενται επίσης επιχειρησιακά προσανατολισμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος της γραφειοκρατικοποίησης, καθώς και προβληματισμοί αναφορικά με την πρόκληση της δημοκρατικής επέκτασης και εμβάθυνσης.