ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΧΟΥΝΤΑΣ-ΣΥΝΩΜΟΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ

Η αναφορά στην περίοδο 1967-1974 είναι δύσκολο εγχείρημα. Αποτελεί την κορύφωση μιας τραγικής περιόδου που κατέληξε στην καταστροφή της Κύπρου που ξέραμε, της Κύπρου που μας είχε παραδώσει η ιστορία.

Η πιο συνηθισμένη, αν όχι η μοναδική προσέγγιση του δράματος είναι η αναφορά στο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, το οποίο όλοι καταδικάζουν. Αναφέρονται σε προδοσία που ο καθένας την ορίζει με τον δικό του τρόπο. Όλοι βρίσκουν ένα καταφύγιο απέκδυσης ευθυνών και μετάθεσής των σε κάποιον άλλο. Ακόμη και εκείνοι που έκαναν το πραξικόπημα.

Ύστερα από τόσα χρόνια εξακολουθεί να περιβάλλει την περίοδο μια θολούρα. Κανένας δεν κατηγορήθηκε, κανένας δεν τιμωρήθηκε. Το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 όμως δεν ήταν ένα στιγμιαίο συμβάν αλλά μια διαδρομή η οποία συνδέεται με τον εμφύλιο στην Ελλάδα που επεκτάθηκε και στην Κύπρο. Αυτό θέλει να αναδείξει το βιβλίο: τη διερεύνηση της πορείας μιας εποχής που εμπλέκει την κυπριακή κρίση με το ελληνικό ζήτημα ιδιαίτερα από της επιβολής της δικτατορίας στην Ελλάδα μέχρι το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο.

...Το βιβλίο έχει ως κεντρικό θέμα όχι τα πρόσωπα αλλά το συμβάν: Την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας στην Ελλάδα. Για τη χώρα ήταν η αποκορύφωση μιας πολιτικής κρίσης που άλλοι ορίζουν την αφετηρία της στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο και άλλοι πάνε πιο βαθιά στον χρόνο, σε προηγούμενα συμβάντα. Το βασικό χαρακτηριστικό του στρατιωτικού πραξικοπήματος της 21ης Απρίλιου ήταν ότι έγινε για να παραμείνει.

Εκείνο που απασχολεί το βιβλίο ιδιαίτερα είναι η σχέση της Κύπρου με τη χούντα και την επίδραση που η χούντα είχε στην κυπριακή πραγματικότητα. Πώς ενεργούσε η στρατιωτική δικτατορία, πώς οι Κύπριοι προσλάμβαναν το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου. Έτσι, αν το βιβλίο αποπειράται να κάνει κάτι, είναι να ορίσει την εποχή, τη δικτατορία στην Ελλάδα ως κορύφωση του κυπριακού δράματος, και πώς τα πρόσωπα έδρασαν μέσα σε αυτό το πλαίσιο τη συγκεκριμένη περίοδο. Δεν μιλούμε για ολική αποτίμηση της δράσης και του ρόλου τους. Το ερώτημα είναι πώς έδρασαν τη συγκεκριμένη εποχή. Η συνολική εκτίμηση της ιστορίας και του ρόλου του καθενός στο πλαίσιο της ζωής τους αποτελεί έργο μελετητών μεταγενέστερων εποχών. Το ιουλιανό πραξικόπημα και η τουρκική εισβολή ήταν ό,τι πιο συγκλονιστικό μπορούσε να υπάρξει, αλλά δεν αποτελεί το τέλος της ιστορίας, ούτε για τους ανθρώπους, ούτε για τον τόπο. Η καταγραφή που γίνεται στο βιβλίο εντάσσεται μέσα στο πλαίσιο 1967-1974, και επαφίεται στον αναγνώστη να κρίνει παράγοντες, γεγονότα, και τον τρόπο εγγραφής τους.