Δεν θα πρέπει να φαντάζεται κανείς τους Έλληνες σαν μια ομοιογενή μάζα ανθρώπων. Ήταν χωρισμένοι σε φυλές, οι οποίες μετανάστευσαν σε διαφορετικές εποχές, δύο από αυτές τις φυλές, οι Δωριείς και οι Ίωνες, αποτέλεσαν τους ισχυρότερους πόλους του ελληνισμού, ήταν σαφώς διαφοροποιημένοι σε σχέση με την εικόνα των κατοικημένων περιοχών ή νησιών, διασπασμένοι σε έναν μεγάλο αριθμό από μικρότερες, αυτάρκεις, συχνά εχθρευόμενες μεταξύ τους πόλεις-κράτη, κάθε μια από τις οποίες ήταν σε θέση να αναπτύξει τη δική της διάλεκτο, στη γλώσσα και στην τέχνη. Θεωρούνται λοιπόν μια εθνότητα; Οι Έλληνες συνειδητοποιούσαν την ενότητά τους μόνο απέναντι στους ξένους, τους βαρβάρους ή αποκτούσαν τη συναίσθηση της εσωτερικής συνοχής τους στις μεγάλες πανελλήνιες γιορτές, στην Ολυμπία και στους Δελφούς: τούτη ήταν η τόσο ιδιαίτερα αληθινή ελληνική θρησκεία, που ήταν ζωντανή σ αυτόν τον κόσμο-η πηγή , απ όπου η ελληνική ύπαρξη αντλούσε τις αρχές της…