Η παρούσα μελέτη εξετάζει την έμμετρη μετάφραση των Μεταμορφώσεων του Οβιδίου που εκπονήθηκε από τον Φίλιππο Ιωάννου, Έλληνα λόγιο του 19ου αιώνα και καθηγητή του Οθώνειου Πανεπιστημίου Αθηνών. Η μετάφραση αυτή κατέχει ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της πρόσληψης της λατινικής γραμματείας στον νεότερο ελληνισμό, καθώς αποτελεί τη μοναδική απόδοση του οβιδιανού έπους σε δακτυλικό εξάμετρο και ομηρική (κυρίως) διάλεκτο. Συνιστά, επομένως, ένα ξεχωριστό παράδειγμα δημιουργικής αναβίωσης της αρχαίας επικής παράδοσης.

Η μελέτη παρουσιάζει, σε χρονολογική σειρά, τις ελληνικές μεταφράσεις των Μεταμορφώσεων από την Παλαιολόγεια Αναγέννηση έως τον 21ο αιώνα και αναδεικνύει τα ιστορικά, πνευματικά και ιδεολογικά συμφραζόμενα μέσα στα οποία αυτές εκπονήθηκαν. Η μετάφραση του Ιωάννου εντάσσεται σε αυτή τη μακρά ιστορία πολιτισμικής διαμεσολάβησης και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της προσπάθειας επανασύνδεσης του νεότερου ελληνισμού με την αρχαιότητα μέσω της μεταφραστικής πράξης.

Η έρευνα καταδεικνύει ότι η μετάφραση του Ιωάννου δεν συνιστά απλώς πιστή απόδοση του λατινικού πρωτοτύπου, αλλά ένα αυθύπαρκτο λογοτεχνικό έργο, στο οποίο η βαθιά γνώση της αρχαίας ελληνικής και λατινικής γραμματείας συνδυάζεται με τη δημιουργική ποιητική επεξεργασία. Τα βασικά δομικά στοιχεία της επικής ποίησης που ενσωματώνει στη μετάφραση των Μεταμορφώσεων συνδέονται με ευρύτερα ζητήματα κλασικής παιδείας, γλωσσικής ταυτότητας και πολιτισμικής συνέχειας κατά τον 19ο αιώνα. Μέσα από αυτή την οπτική, η μελέτη φωτίζει τους μηχανισμούς μέσω των οποίων ο Οβίδιος προσλήφθηκε και ερμηνεύθηκε, συμβάλλοντας τόσο στην ιστορία της μετάφρασης όσο και στην κατανόηση της πρόσληψης της λατινικής γραμματείας στον νεότερο ελληνισμό.