Η αρχή της αναλογικότητας στο πεδίο έκτισης των ποινών, ιδίως μετά την συνταγματική αναθεώρηση του 2001 αλλά και την κύρωση του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. αποκτά νέο ενδιαφέρον. Η επέκταση των παλαιότερων και η ανάπτυξη νέων μορφών εναλλακτικών-μη φυλακτικών κυρώσεων, όπως η μετατροπή της στερητικής ελευθερίας ποινής σε χρηματική ή η παροχή κοινωφελούς εργασίας, η υπό όρους αναστολή εκτέλεσης της ποινής, και η απόλυση από τις φυλακές με τον όρο της κατ' οίκον έκτιση της ποινής υπό ηλεκτρονική επιτήρηση τροφοδοτούν εκ νέου τη σχετική έρευνα.

Νέα ή υβριδικού τύπου εναλλακτικά ποινικά μέτρα ως απάντηση στο έγκλημα θεσπίστηκαν και εφαρμόζονται, εξάλλου, στα πλαίσια των συστημάτων αποκαταστατικής δικαιοσύνης, όπως η παρακολούθηση θεραπευτικών και συμβουλευτικών προγραμμάτων στη νομοθεσία περί ναρκωτικών και ενδοοικογενειακής βίας, αντίστοιχα. Ο συγγραφέας διατυπώνει μια νέα ερμηνευτική πρόταση των σχετικών νομοθετικών διατάξεων, στα πλαίσια στάθμισης των ανωτέρω μέτρων με το ζύγι της αναλογικότητας, λαμβάνοντας υπόψιν το γεγονός του υπερκορεσμού των φυλακών αφενός και αφετέρου τις ανάγκες της αντεγκληματικής πολιτικής.