Η φόνισσα, η συγκλονιστική νουβέλα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, θεωρείται το αριστούργημά του. Η σύλληψη, ο μύθος και η γλώσσα του συνθέτουν ένα λογοτεχνικό έργο αξεπέραστο μέχρι σήμερα. Η αφήγηση γοργή, συχνά συμβολική, μα πάντα συναρπαστική, γίνεται το όχημα μιας ''παράξενης'' ιστορίας, όπου τα εγκλήματα σχεδόν δικαιώνονται από την πρόθεση της ίδιας της Φραγκογιαννούς.

Θρησκεία, έρωτας, ελληνικά ήθη, όλα δοσμένα με μοναδικό τρόπο από τον 'Αγιο των ελληνικών γραμμάτων. Και όπως έλεγε χαρακτηριστικά και ο ίδιος: ''Το επ' εμοί, ενόσω ζω και αναπνέω και σωφρονώ, δεν θα παύσω πάντοτε, ιδίως δε κατά τας πανεκλάμπρους ταύτας ημέρας, να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστόν μου, να περιγράφω μετ' έρωτος την φύσιν και να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια ελληνικά ήθη.''