150 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΓΚΟΤΑ

Μαρξιστές μελετητές, που εξειδικεύονται στο ζήτημα της μετάβασης από τον καπιταλισμό στον κομμουνισμό, «επιστρέφουν» στο μαρξικό κείμενο για την Κριτική του Προγράμματος της Γκότα και, κινούμενοι στους επιμέρους θεματικούς άξονες της Πολιτικής Οικονομίας και της Πολιτικής Θεωρίας, αναζητούν τους όρους μιας σύγχρονης κομμουνιστικής εναλλακτικής απέναντι στην καπιταλιστική βαρβαρότητα της εποχής μας.

Είναι ασφαλώς οι αναγνώστες και οι αναγνώστριες αυτοί και αυτές που θα αξιολογήσουν, σε τελική ανάλυση, τη θεωρητική και πρακτική σημασία των σχετικών προσεγγίσεων. Από τη δική μας πλευρά, ωστόσο, είναι προφανές ότι η απάντηση στο ερώτημα «ποιο νόημα μπορεί να έχει, 150 χρόνια μετά τη συγγραφή της, η μαρξική κριτική στο σχέδιο προγράμματος ενός υπό διαμόρφωση τότε σοσιαλιστικού εργατικού κόμματος» προκύπτει αβίαστα: με αυτό το κριτικό κείμενο σημειώσεων στο περιθώριο, ένας φιλόσοφος που συνειδητά απέφυγε να δώσει «συνταγές για το μαγειρείο του μέλλοντος», υποδεικνύει, ελλειπτικά έστω, κρίσιμες διαστάσεις μιας κομμουνιστικής σύνθεσης, η περαιτέρω επεξεργασία της οποίας αποδεικνύεται δραματικά αναγκαία σε μια περίοδο διεθνούς και πολύπλευρης καπιταλιστικής κρίσης όπως αυτή που βιώνουμε.