Αν ο φασισμός χαρακτηρίζεται «εγκληματική συμμορία», τότε εγώ είμαι ο αρχηγός της! Μπενίτο Μουσολίνι

Η τραγωδία του Μεγάλου Πολέμου και η βαθιά οικονομική κρίση των αρχών του 20ού αιώνα κλόνισαν τους θεσμούς του αστικού φιλελεύθερου κράτους και ευνόησαν την άνοδο του φασισμού στην Ιταλία. Έτσι, τον Οκτώβριο του 1922, ύστερα από την «Πορεία προς τη Ρώμη», ο Μουσολίνι ανέλαβε τα ηνία του κράτους, καταργώντας πλήρως τον κοινοβουλευτισμό. Το πρότυπο του ιταλικού φασισμού άρχισαν να ακολουθούν απολυταρχικά καθεστώτα στην υπόλοιπη Ευρώπη, ενώ η εξωτερικη πολιτική του ντούτσε κορυφωνόταν με τον Πόλεμο της Αιθιοπίας και τη στήριξη του πραξικοπήματος του Φράνκο στην Ισπανία. Κατά το Β' Παγκόσμιο η Ιταλία, στο πλευρό της ναζιστικής Γερμανίας, γνώρισε βαριά ήττα από τα συμμαχικά στρατεύματα. Σε πείσμα των γεγονότων του 1943, η «Δημοκρατία του Σαλό» αντιπροσώπευσε την ακραία απόπειρα του Μοσολίνι για την επάνοδο στον «πρωταρχικό φασισμό, πυροδοτώντας έναν τραγικό εμφύλιο-ταξικό πόλεμο.