ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΟΠΤΙΚΕΣ

Στον συλλογικό τόμο «Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία. Φιλοσοφικές, κοινωνιολογικές, ιστορικές και παιδαγωγικές οπτικές», ο οποίος απηχεί την ερευνητική συμβολή του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία» (2015-2023), του Τμήματος Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία, του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, περιλαμβάνονται μελέτες που εξετάζουν τη σχέση ανθρώπου-φύσης σε φιλοσοφικό, κοινωνικο-ιστορικό και παιδαγωγικό πλαίσιο.

Στο εισαγωγικό μέρος αποτυπώνεται η ανάγκη μιας ολιστικής αντίληψης της αειφορίας, που περικλείει την οικολογία του περιβάλλοντος, την κοινωνική οικολογία και την οικολογία της υποκειμενικότητας. Παράλληλα υπογραμμίζεται ότι η εκπαίδευση οφείλει να υπερβεί τα στενά όρια μιας τεχνοκρατικής αντίληψης, καλλιεργώντας αξίες, υπευθυνότητα και ηθική ευαισθησία. Σημειωτέον ότι η περιβαλλοντική ηθική αναγνωρίζεται ως βασικό πεδίο παιδαγωγικής δράσης, που συνδέει τη γνώση με την πράξη και την ηθική ευθύνη, προτάσσοντας τη συναντίληψη και τη συλλογική δράση, την ψυχική ευημερία και τη δικαιοσύνη, ως συστατικά μιας αειφόρου κοινωνίας.

Στην πρώτη ενότητα ξετυλίγονται θεωρητικές έρευνες που συνδυάζουν φιλοσοφία, λογοτεχνία, κοινωνιολογία, ιστορία και αισθητική, επιχειρώντας να φωτίσουν διάφορες όψεις της σχέσης ανθρώπου φύσης/περιβάλλοντος, ενώ στη δεύτερη περιλαμβάνονται εμπειρικές έρευνες που εξετάζουν τη σχέση θεσμών και πολιτικών με την απαίτηση της αειφορίας.

Συνολικά, ο παρών τόμος επιχειρεί να προσεγγίσει την έννοια της αειφορίας ως ένα πολυδιάστατο πεδίο προβληματισμού, με βαθιές πολιτισμικές, κοινωνικές και παιδαγωγικές προεκτάσεις, για την καλλιέργεια του οποίου απαιτείται η διαμόρφωση μιας κοινωνικής, ιστορικής, ηθικο-πολιτικής και παιδαγωγικής συνείδησης, καθώς και η ανάληψη ευθύνης στην προοπτική ενός δικαιότερου και αειφόρου κόσμου.