ΕΝΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ ΘΕΙΟΣ ΑΝΗΡ

Η μορφή του Απολλώνιου του Τυανέα αποτελεί μία από τις πλέον σύνθετες και πολυσήμαντες φυσιογνωμίες της ύστερης αρχαιότητας. Η βιογραφία του, όπως διαμορφώνεται τόσο από τον ίδιο τον ιστορικό πυρήνα όσο και από τις λογοτεχνικές, φιλοσοφικές και θρησκευτικές επεξεργασίες των πηγών, αναδεικνύει έναν φιλόσοφο ο οποίος βρίσκεται στο σταυροδρόμι μύθου και πραγματικότητας, φιλοσοφικής αυθεντίας και θαυματουργικής παράδοσης, ελληνικής παιδείας και οικουμενικής αποστολής.

Το έργο του Φιλόστρατου Τα ες τον Τυανέα Απολλώνιον αποτελεί το κεντρικό σημείο αναφοράς για την πρόσληψη του Απολλώνιου, όμως η ιδεολογική στόχευση, η σύνθετη αφηγηματική κατασκευή και η εξάρτηση από αμφιλεγόμενες πηγές επιβάλλουν μια διεισδυτική και πολυεπίπεδη ερμηνευτική ματιά. Η επιλογή του θέματος της παρούσας μελέτης δικαιολογείται από το γεγονός ότι η φυσιογνωμία του Απολλώνιου υπερβαίνει την απλή βιογραφική περιγραφή και λειτουργεί ως σημείο πολιτισμικής και ιδεολογικής πραγμάτευσης. Από τη μία πλευρά αναδεικνύεται ως υπόδειγμα φιλοσοφικής αρετής, ως διδάσκαλος ηθικής καθαρότητας και ως φορέας ελληνικής παιδείας από την άλλη, γίνεται αντικείμενο κριτικής, συγκριτικής αντιπαράθεσης με τον Ιησού και αργότερα ενσωμάτωσης σε βυζαντινές και αραβοϊσλαμικές παραδόσεις.

Η πρωτοτυπία της μελέτης συνίσταται στο ότι ασχολείται με το πρόσωπο του Απολλώνιου πολυεπίπεδα και σε βάθος χρόνου: εξετάζει την ιστορική βάση, τη φιλοσοφική και θρησκευτική διάσταση, τη λογοτεχνική επεξεργασία και την υστεροφημία του από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή και αξιοποιεί το ίδιο το κείμενο του Φιλόστρατου ως βασική πηγή υλικού. Η μελέτη οργανώνεται σε έξι κεφάλαια, στα οποία αναλύεται το υλικό από άποψη ιστορική, φιλοσοφική και θρησκειολογική και έτσι καθίσταται εφικτή μια συνεκτική ανάγνωση του φαινομένου «Απολλώνιος».