Η Σκακιστική νουβέλα είναι ένα από τα πλέον διεισδυτικά έργα του Στέφαν Τσβάιχ. Γραμμένη στα χρόνια της εξορίας και λίγο πριν τον θάνατό του, η νουβέλα μετατρέπει το σκάκι σε πεδίο σύγκρουσης όχι μόνο δύο αντιπάλων αλλά δύο μορφών συνείδησης. Σε ένα υπερωκεάνιο που διασχίζει τον Ατλαντικό, ο παγκόσμιος πρωταθλητής του σκακιού θα βρεθεί αντιμέτωπος με έναν άγνωστο ερασιτέχνη. Πίσω όμως από την επιφάνεια της αναμέτρησης αποκαλύπτεται ένα βαθύτερο δράμα: η εμπειρία της απομόνωσης, η ψυχική διάσπαση, η οριακή σχέση ανάμεσα στη λογική και την παράνοια, κοινωνικά ενσαρκωμένη στον απάνθρωπο κόσμο του ναζισμού. Το σκάκι γίνεται άσκηση επιβίωσης, αλλά και επικίνδυνη εμμονή• μέσο πνευματικής άμυνας, αλλά και μηχανισμός αυτοκαταστροφής.

Με τη δική του αφηγηματική τεχνική, ο Τσβάιχ υφαίνει ένα σύνθετο ψυχολογικό αφήγημα, στο οποίο η ένταση δεν πηγάζει από τις κινήσεις των πιονιών, αλλά από τις εσωτερικές ρωγμές των προσώπων. Η νουβέλα αποτελεί έναν στοχασμό πάνω στα όρια της ανθρώπινης αντοχής.