ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΙ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Στο βιβλίο αυτό διερευνούμε τη δυνατότητα ενός γόνιμου για την κοινωνική και κοινωνιολογική θεωρία και πρόσφορου για την ποιοτική κοινωνική έρευνα συγκερασμού της θεωρίας της πρακτικής και των πολιτισμικών ρεπερτορίων. Θεωρούμε ότι η προοπτική των πολιτισμικών ρεπερτορίων μπορεί αφενός να αξιοποιήσει τις επιστημολογικές και μεθοδολογικές θέσεις της πολιτισμικής θεωρίας και της θεωρίας των πρακτικών και αφετέρου να απαντήσει στις αδυναμίες αμφοτέρων. Το υπόβαθρο ενός τέτοιου συγκερασμού είναι μια βασική οντολογική θέση για το κοινωνικό την οποία μοιράζονται τόσο η πολιτισμική θεωρία όσο και η θεωρία των πρακτικών: η τοποθέτηση του κοινωνικού στις συλλογικές συμβολικές δομές νοήματος και γνώσης.

Ο συγκερασμός της θεωρίας της πρακτικής με τη θεωρία των πολιτισμικών ρεπερτορίων μπορεί να διευρύνει τη μεθοδολογική σκοπιά και να θέσει ως αντικείμενο κοινωνιολογικής διερεύνησης όχι μόνο τις καθημερινές, ρουτινοποιημένες, μη-συνειδητές, σωματικές/νοητικές δραστηριότητες των υποκειμένων στο πλαίσιο μιας οργανωμένης πρακτικής, μα και τον ρόλο των θεσμών και ευρύτερων (μακρο-) φαινομένων που εμπλέκονται στη διαμόρφωση των πολιτισμικών ρεπερτορίων? αυτών των ρεπερτορίων δράσης και λόγου από τα οποία τα υποκείμενα, στο πλαίσιο των κοινωνικών πρακτικών όπου συμμετέχουν, αντλούν στοιχεία για να ερμηνεύσουν/επιτελέσουν τους ρόλους τους.

Θεωρούμε ότι μια εθνογραφία εμπνεόμενη από την πραξεολογική θεωρία, μια εθνογραφία των πρακτικών και των πολιτισμικών ρεπερτορίων αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη ερευνητική προοπτική, η οποία μπορεί να ενδυναμώσει τον ποιοτικό μεθοδολογικό προσανατολισμό της κοινωνικής έρευνας. Για αυτόν τον λόγο εξετάζεται το πως συγκεκριμένες μεθοδολογίες και μέθοδοι ποιοτικής κοινωνικής έρευνας μπορούν να υποστηρίξουν μια εθνογραφία των πρακτικών και των πολιτισμικών ρεπερτορίων.

Επίσης, παρουσιάζεται μια θεματική ανάλυση της αναστοχαστικής συζήτησης που έγινε στο πλαίσιο ενός μαθήματος για την ποιοτική κοινωνική έρευνα. Η συζήτηση αυτή αφορά την εμπειρία της παρακολούθησης του εν λόγω μαθήματος και της συμμετοχής στο ερευνητικό συνεργείο, το οποίο διενέργησε μια άσκηση μικροεθνογραφικής έρευνας. Η ανάπτυξη κοινωνικών και ερευνητικών δεξιοτήτων, η αξιοποίηση της ερευνητικής απειρίας και αδαημοσύνης ως μιας βάσης ανάπτυξης μιας συλλογικής, ισότιμης, συμπεριληπτικής ερευνητικής πρακτικής, η επίγνωση μα και η υπέρβαση προσωπικών ορίων και αντοχών αποτελούν κεντρικά ζητήματα του αναστοχαστικού λόγου των φοιτητριών… και συνάμα αναδεικνύουν ότι όταν δίνεται η ευκαιρία σε νέες/ους κοινωνικές/ους επιστημόνισσες/επιστήμονες μπορούν να αναπτύξουν περαιτέρω την κοινωνική τους ευαισθησία και την όρεξη για επιστημονική διερεύνηση του κοινωνικού μας κόσμου.