Αθήνα, Μάρτιος 1972. Η Ελλάδα ζούσε στη σκιά της δικτατορίας και η Ευρώπη αναζητούσε ακόμα τα όριά της στον Ψυχρό Πόλεμο. Τότε ο Γκύντερ Γκρας, κορυφαίος συγγραφέας της μεταπολεμικής Γερμανίας και μετέπειτα νομπελίστας, έδωσε στην Αθήνα μια ομιλία που έμεινε στη μνήμη: «Λόγος εναντίον της συνήθειας». Ήταν μια τολμηρή καταγγελία της χούντας, αλλά και μια διαχρονική προειδοποίηση: η δημοκρατία δεν χάνεται μόνο με τη βία, αλλά και με την αργή συνήθεια στην απώλειά της.

Ο παρών τόμος συγκεντρώνει τη διάλεξη, τον απόηχο της εκδήλωσης και μια συνέντευξη όπου ο Γκρας μιλά για τον σοσιαλισμό, τη δημοκρατία και την Ευρώπη του μέλλοντος. Πενήντα χρόνια μετά, τα λόγια του εξακολουθούν να ηχούν οδυνηρά επίκαιρα: να μη συνηθίσουμε ποτέ στην αδικία και στον αυταρχισμό.