Το κορυφαίο ψυχογράφημα της νεοελληνικής γραμματείας στη σκληρή, πατριαρχική κοινωνία της Σκιάθου του 19ου αιώνα, η Χαδούλα ή Φραγκογιαννού, μια γυναίκα που πέρασε τη ζωή της υπηρετώντας τους γονείς, τον σύζυγο και τα παιδιά της, έρχεται αντιμέτωπη με το βάρος της μοίρας. Βλέποντας τη γέννηση των κοριτσιών ως την αρχή ενός κύκλου δυστυχίας και οικονομικής εξαθλίωσης λόγω του θεσμού της προίκας, «ψηλώνει ο νους της».

Σε μια στιγμή σκοτεινής πλάνης, η Φραγκογιαννού μετατρέπεται από θύμα σε θύτη. Διαπράττει μια σειρά παιδοκτονιών, τις οποίες η ίδια βαφτίζει «πράξεις ευσπλαχνίας», πιστεύοντας πως λυτρώνει τα μικρά κορίτσια από το μελλοντικό τους μαρτύριο.

Καταδιωκόμενη από τις αρχές αλλά κυρίως από τις ενοχές της, καταφεύγει στα απόκρημνα βουνά και τις ερημιές του νησιού.

Η γλώσσα του Παπαδιαμάντη, με την υποβλητική της δύναμη, είναι το ιδανικό όχημα για να αποδοθεί αυτή η σκοτεινή ατμόσφαιρα, καθιστώντας το έργο ένα παγκόσμιο σύμβολο για την πάλη της ανθρώπινης συνείδησης.