Ο Δάντης ονόμασε αρχικά το έργο «Κωμωδία», όμως μετονομάστηκε σε «Θεία Κωμωδία» όταν το αποκάλεσε με αυτόν τον τρόπο ο Βοκάκιος. Το θέμα του έργου είναι το φανταστικό ταξίδι του συγγραφέα στο βασίλειο των νεκρών, με οδηγό τον επικό ποιητή Βιργίλιο και την Βεατρίκη. Πρόκειται για την Βεατρίκη Πορτινάρι, κόρη του πλούσιου άρχοντα Folco Portinari, που αποτέλεσε τον πρώτο πλατωνικό έρωτα του Δάντη . Η «Θεία Κωμωδία» χωρίζεται σε τρία μέρη: Κόλαση, Καθαρτήριο και Παράδεισος. Κάθε μέρος περιλαμβάνει 33 ωδές και μία εισαγωγική.

Εφιαλτικοί μεσαιωνικοί χρόνοι. Επεκτατικοί πόλεμοι και εμφύλιοι, που έσπερναν «σύμμαχοι» των κατακτημένων. Ποταμοί αδικοχαμένου αίματος. Δολοπλοκίες. «Ιεροεξεταστές». Εως θανάτου βασανιστήρια. Με αυτά τα βιώματα, ο διωκόμενος, εξόριστος, έγκλειστος σε κολαστήρια, Ντάντε Αλιγκέρι έγραψε το μέγιστο αριστούργημά του, την «Κόλαση» (πρώτο μέρος της ποιητικής τριλογίας του «Θεία Κωμωδία»).