ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες σοβαρών παραβιάσεων του νόμου από το κράτος και τις επιχειρήσεις. Τεράστιες οικολογικές καταστροφές, αλόγιστη εκμετάλλευση φυσικών πόρων, σοβαρές περιπτώσεις φοροδιαφυγής, μεγάλες καταναλωτικές απάτες, πολύνεκρα ατυχήματα λόγω τραγικών ελλείψεων στην ασφάλεια των συγκοινωνιών, απώλειες ζωών και σωματικές βλάβες εργαζομένων λόγω ελλιπούς προστασίας της ασφάλειάς τους, εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονίες, εκτοπισμοί, εθνοκαθάρσεις, πολιτικές δολοφονίες, αστυνομικές καταχρήσεις, βασανιστήρια και πολλαπλές παραβιάσεις θεμελιωδών ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Οι υποθέσεις αυτές προκαλούν μαζική θυματοποίηση και ανεπίστρεπτες κοινωνικές βλάβες στο φυσικό περιβάλλον, το πολιτισμικό κεφάλαιο, τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Παρ’ όλα αυτά, ο τρόπος που προσλαμβάνονται και αντιμετωπίζονται είναι δυσανάλογος της κοινωνικής τους βλαπτικότητας. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα φαινόμενα αυτά δεν προβάλλονται καν ως εγκλήματα αλλά ως ατυχή περιστατικά, ατυχήματα, φυσικές καταστροφές, αμέλειες, διαρροές, κακοδιαχείριση, ελλιπής πρόβλεψη, παρανόηση, απορρύθμιση ή κατάχρηση.

Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Γιατί ενώ είμαστε θύματα διαφθοράς και οικονομικών καταχρήσεων, φοβόμαστε μην πέσουμε θύματα κλοπής, ληστείας, βιασμού ή σωματικής βλάβης; Γιατί ο επίσημος κοινωνικός έλεγχος αλλά και η εγκληματολογική έρευνα εστιάζουν κατά προτεραιότητα στο λεγόμενο έγκλημα του δρόμου (street crime) και σε εκείνες τις κοινωνικές ομάδες που θεωρούνται «κοινωνικά επικίνδυνες»; Πού εστιάζει και τι αφήνει στο απυρόβλητο ο ποινικός νόμος; Πώς επιδρά η μεταβλητή της εξουσίας;

Ο παρών τόμος επιχειρεί να απαντήσει σε ορισμένα από τα ανωτέρω ερωτήματα και να ανοίξει τον διάλογο σε άλλα. Κυρίως φιλοδοξεί να ξεκινήσει μία συστηματική ενασχόληση με τα εγκλήματα των ισχυρών τόσο σε επίπεδο θεωρητικής ανάλυσης όσο και σε επίπεδο εμπειρικής τεκμηρίωσης και έρευνας, στρέφοντας τον επιστημονικό προβολέα σε μελέτες περίπτωσης (case studies) που θίγουν ζητήματα γύρω από τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και αντιμετωπίζουμε το εγκληματικό φαινόμενο.