Στα πλήγματα της αδικίας που υφίσταται διαχρονικά ο άνθρωπος και η αξιοπρέπειά του από δυνάμεις που τον υπερβαίνουν έβρισκε ανέκαθεν πεδίο έκφρασης η ευαισθησία του «γίγαντα της ρωσικής γης» Λέοντα Τολστόι. Και στο "Γιατί;", ένα από τα διηγήματα-μανιφέστα κατά της απολυταρχίας που έγραψε (και ξαναέγραψε δεκαπέντε φορές μέχρι να μείνει ικανοποιημένος) το 1906, προς τη δύση της ζωής του, ο Τολστόι εμπνέεται από το πραγματικό περιστατικό ενός «συνηθισμένου» ερωτευμένου ζευγαριού που αναζητά εξόριστο την τύχη του, για να αρθρώσει τελικά σε μία μόνο λέξη τη διαπεραστικότερη ανθρώπινη κραυγή αγωνίας.