Η ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΚΑΙ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΩΝ ΣΤΗΝ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ

Ίσως έχετε ακούσει πολλές φορές Μικρασιάτες πρόσφυγες που υπέστησαν εθνοκαθάρσεις και γενοκτονίες να μιλούν με μια βαθιά νοσταλγία όχι μόνο για τις «χαμένες πατρίδες», τη γη και το χώμα που έχασαν, αλλά και για τους γείτονες, φίλους, συνέταιρους, κουμπάρους και συγγενείς ακόμα Τούρκους, με τους οποίους κάποτε ζούσαν πλάι πλάι.

Θα περίμενε κανείς, δηλαδή, ότι μετά τον βίαιο διωγμό τους, οι Μικρασιάτες πρόσφυγες θα απέφευγαν να ενθυμούνται ότι «ζούσαν καλά με τους Τούρκους». Κάτι τέτοιο όμως απέχει παρασάγγας από την αλήθεια. Μέχρι τώρα, η επίσημη ιστοριογραφία δεν έδινε σημασία σε τέτοιες μνήμες και μαρτυρίες, υιοθετώντας μια λανθασμένη αντίληψη ότι Μουσουλμάνοι και Χριστιανοί χωρίζονταν, εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, από κάποια προαιώνια αντιπαλότητα.

Όμως οι παραπάνω από 5.000 μαρτυρίες Μικρασιατών προσφύγων που βρίσκονται στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, και στις οποίες ο Νικόλας Ντουμάνης βάσισε την έρευνά του, αποδεικνύουν ότι η συνύπαρξη Ελληνορθόδοξων και Μουσουλμάνων -Ελλήνων και Τούρκων- ήταν πολύ πιο ανεπτυγμένη και θαλερή από αυτό που ίσως έχει αφήσει η επίσημη ιστοριογραφία να εννοηθεί. Κι ότι η βία που διέλυσε αυτή τη «διακοινοτικότητα» είχε την καθαρή υπογραφή του κρατικού μηχανισμού που θέλησε να πλάσει «καθαρά έθνη-κράτη» Τούρκων και Ελλήνων στις πλάτες ενός πληθυσμού που αναγνώριζε στον εαυτό του θρησκεία και έθνος, φυσικά, αλλά περισσότερο την ταυτότητα του «Ανατολίτη».