ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Σ αυτό το βιβλίο φιλοξενούνται κείμενα που σηματοδοτούν τους σταθμούς μιας προσωπικής διαδρομής στο χώρο μελέτης της ανάγνωσης, γενικά, και της παιδικής λογοτεχνίας, ειδικά. Σε ορισμένα από αυτά γίνεται λόγος για τη φύση της αναγνωστικής διαδικασίας ή για τον τρόπο με τον οποίο οι αναγνώστες προσεγγίζουν ορισμένα είδη παιδικών βιβλίων. ’λλες από τις μελέτες του παρόντος τόμου αναφέρονται σε κλασικούς συγγραφείς παραμυθιών για μικρούς και μεγάλους (Andersen, Wilde) και άλλες στο έργο σημαντικών εκπροσώπων της σύγχρονης λογοτεχνίας για παιδιά, Ελλήνων και ξένων.

Τα έργα που εξετάζονται καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα ειδολογικών κατηγοριών: ποίηση, μυθιστόρημα, διήγημα και μικρή ιστορία, έντεχνο παραμύθι, βιβλίο γνώσεων, εικονογραφημένο βιβλίο και εικονοβιβλίο. Οι επιμέρους αναλύσεις αντλούν από τη σύγχρονη θεωρία της λογοτεχνίας, με ειδικότερες αναφορές στην αφηγηματολογία και στη θεωρία της αναγνωστικής ανταπόκρισης. Γι αυτό και, κατά την προσέγγιση των κειμένων, θίγονται ποικίλα θεωρητικά ζητήματα που έχουν άμεση σχέση τόσο με την δόμηση του λογοτεχνικού λόγου όσο και με το φαινόμενο της πρόσληψης ή με τις σύνθετες διαδικασίες συγκρότησης του νοήματος. Οι κώδικες της εικόνας, η διακειμενικότητα, οι σχέσεις Ιστορίας και μυθοπλασίας, λογοτεχνίας και ιδεολογίας, αφήγησης και επιθυμίας, η διαπολιτισμική οπτική της παιδικής λογοτεχνίας, η διεπιστημονική συσχέτιση λογοτεχνίας και γνωστικών αντικειμένων, είναι μερικά μόνο από τα ζητήματα που εξετάζονται στο παρόν βιβλίο.

Όλες τις μελέτες του παρόντος τόμου τις εμπνέει η πεποίθηση ότι η ανάγνωση της λογοτεχνίας συμβάλλει αποφασιστικά στην ψυχική τελείωση του ατόμου και, γενικότερα, στη συγκρότηση της πνευματικής του ζωής. Ίσως, στο σημείο αυτό, θα έπρεπε να θυμηθούμε την ιστορία της Χαλιμάς η οποία ήξερε να διηγείται θαυμαστές ιστορίες. Χάρη σ αυτές, ο χαλίφης Σαχριάρ ακύρωσε το φοβερό νόμο που όριζε ότι κάθε βράδυ θα παντρευόταν μια παρθένα και το πρωί θα τη σκότωνε. Η τέχνη του λόγου νίκησε τη βαρβαρότητα και έφερε την αγάπη, γιατί -όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος- "ο λόγος και τότε και πάντα είναι μια δύναμη μαγική, ένα κλειδί που ανοίγει τις ψυχές και μπαίνει μέσα στο μισόφωτό τους αφέντης".