Θέμα του διαλόγου "Κρατύλος" είναι "η ορθότης των ονομάτων". Κατά τον Κρατύλο για κάθε πράγμα υπάρχει από την φύση δοσμένο ένα όνομα, ενώ κατά τον Ερμογένη τα ονόματα τα καθορίζουν οι άνθρωποι κατόπιν κοινής συμφωνίας και γι αυτό είναι ορθά.

Οι δύο συνομιλητές είναι ανυποχώρητοι στις απόψεις τους και η συζήτηση έχει φθάσει σε αδιέξοδο. Γι αυτό ζητούν από τον Σωκράτη να πάρη θέσι επί ενός ζητήματος που για πρώτη φορά τίθεται προς έρευνα, αν δηλαδή η γλώσσα γεννήθηκε "φύσει ή νόμω".