ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΛΑΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ (14ος ΑΙ. ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ)

«Στον ελλαδικό χώρο, αλλά και στον ελληνισμό της διασποράς, περίοπτη λατρευτική θέση κατέχει ο άγιος Φανούριος. Ο άγιος αυτός απουσιάζει τόσο από το αγιολόγιο των άλλων χριστιανικών ομολογιών, αλλά και από αυτό των μη ελληνικής καταγωγής ορθοδόξων. Ιδιαίτερη είναι η περίπτωση της Κύπρου. Ενώ δεν εντοπίζονται παλαιοί ναοί προς τιμή του Φανουρίου, υπάρχουν παραδόσεις, πολύ διαφορετικές από αυτές του ελλαδικού χώρου, που αναφέρονται στον Φανούριο. Πάντως τελευταία η Κύπρος υφίσταται την επίδραση της Ελλάδας και η λατρεία του Φανουρίου παίρνει και εκεί απρόσμενες διαστάσεις. Ανάλογες διαστάσεις παίρνει το φαινόμενο στον ελληνισμό της διασποράς. Μεταξύ των ελληνικών πληθυσμών ο άγιος Φανούριος απέκτησε τεράστια δημοτικότητα και εισήλθε στη λαϊκή συνείδηση ως ο άγιος ευρέτης απολεσθέντων αντικειμένων, αλλά και ως άγιος ικανός να αποκαλύψει λύσεις για την πραγμάτωση επιδιωκόμενων στόχων. Το αίτημα έχει περισσότερες πιθανότητες αποδοχής όταν εισάγεται συνοδευόμενο από τον γνωστό πλακούντα, τη φανουρόπιτα, η οποία αποτελεί ήδη συνιστώσα της νεοελληνικής λαϊκής παράδοσης. Φυσικά, όπως συμβαίνει με όλους τους αγίους, τον άνθρωπο του λαού, πιστό ή όχι, δεν τον απασχολεί το ερώτημα της ιστορικότητας αυτού του αγίου...»