Πώς ήταν να ζεις στην κατοχική Αθήνα; Πώς ήταν να ζεις στην πρωτεύουσα ενός κράτους που για πρώτη φορά μετά τη δημιουργία του βρισκόταν κάτω από ξένη στρατιωτική κατοχή; Πώς άλλαξε η καθημερινότητα των ανθρώπων όταν βρέθηκαν μόνοι, εγκαταλελειμμένοι από την πολιτική, στρατιωτική και πνευματική τους ηγεσία, απέναντι στην τρομοκρατία των δυνάμεων κατοχής; Επτά δεκαετίες μετά, το ημερολόγιο της Ειρήνης Ζαχαρία μας δίνει την ευκαιρία να σκεφτούμε αυτή την τραγική περίοδο. Μια περίοδο που άφησε το βαρύ της αποτύπωμα στην ελληνική κοινωνία, καθορίζοντας τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις για αρκετές δεκαετίες μετά τη λήξη του πολέμου.

Η Ειρήνη Ζαχαρία συγκέντρωνε τα κύρια χαρακτηριστικά που την καθιστούσαν κατάλληλη παρατηρήτρια όσων διαδραματίζονταν στην κατοχική Αθήνα. Γεννήθηκε στην πρωτεύουσα το 1917, ήταν δηλαδή 24 ετών όταν άρχισε η Κατοχή, συνεπώς βρισκόταν σε μια ηλικία όπου μπορούσε να έχει πλήρη αντίληψη των γεγονότων. Προερχόταν από μεσοαστική οικογένεια και είχε λάβει υψηλή μόρφωση, λαμβάνοντας υπόψη τα τότε δεδομένα αναφορικά με το επίπεδο της γυναικείας εκπαίδευσης. Εργαζόταν στην Κτηματική Τράπεζα της οδού Πανεπιστημίου και άρα είχε καθημερινή επαφή με τη ζωή στο κέντρο της πόλης. Όλα αυτά συνδυαζόμενα με τη σχέση που είχε με την εαμική Αντίσταση, της επέτρεψαν να έχει μια ολοκληρωμένη εικόνα για την κατοχική Αθήνα.