Η παρούσα εργασία δεν διατείνεται ότι θα καλύψει αυτό το κενό, για τον απλούστατο λόγο ότι η έλλειψη ιστορικής παιδείας και ιστορικής συνείδησης, που στοχεύει στη βελτίωση των όρων ζωής, χρειάζεται συλλογική προσπάθεια, οπλισμένη με οργάνωση, επιμονή και υπομονή. Επειδή όμως στον πανεπιστημιακό δάσκαλο οι αφορμές για αναστοχασμό και περαιτέρω έρευνα δεν δίνονται μόνο από την ίδια την έρευνα και τα βιβλία, αλλά κυρίως από τη διδασκαλία, τα κενά της και την ανταπόκριση των φοιτητών, το παρόν πόνημα ευελπιστεί να εμπλουτίσει το μικρό εργαστήρι συλλογικότητας που είναι οι πανεπιστημιακές διαλέξεις.