13ΟΣ-15ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ

Ο τέταρτος τόμος του εγχειριδίου Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι, με τον οποίο ολοκληρώνεται η πλήρης επισκόπηση της βυζαντινής ιστοριογραφικής παράδοσης, επικεντρώνεται στην συγγραφική παραγωγή των τελευταίων αιώνων της αυτοκρατορίας. Ξεκινώντας από τους ιστορικούς της περιόδου μετά το 1204, που συχνά έχουν προσωπική εμπλοκή στα πολιτικά γεγονότα, πραγματεύεται το έργο των μεγάλων ιστορικών της Αλώσεως (Δούκα, Κριτόβουλου και Χαλκοκονδύλη), αναλύοντας τα ιδεολογικά συμφραζόμενα και τα υφολογικά χαρακτηριστικά του έργου τους. Στο δεύτερο μέρος του τόμου εξετάζονται οι χρονογραφίες και τα χρονικά της περιόδου, που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς περιλαμβάνουν, πέρα από τις παραδοσιακές χρονογραφικές συνθέσεις, φιλοδυτικά κείμενα όπως το Χρονικόν του Μορέως, αλλά και τοπικά χρονικά, στα οποία είναι πιο έντονος ο προπαγανδιστικός χαρακτήρας. Κατά την περίοδο που εξετάζεται εξάλλου, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία συγκλονίζεται από ισχυρότατες πολιτικές και ιδεολογικές συγκρούσεις, καθώς οδεύει προς την οριστική πτώση. Οι συγκρούσεις αυτές, όπως η ησυχαστική έρις ή η διαμάχη ενωτικών και ανθενωτικών, αποτυπώνονται ανάγλυφα στα κείμενα των ιστορικών της εποχής.

Η συνθετική και κριτική θεώρηση των πηγών της βυζαντινής Ιστοριογραφίας, μέσα από την πλαισίωση και τον σχολιασμό επιλεγμένων αποσπασμάτων από τα έργα που αναλύονται, επιτρέπει την άμεση προσέγγιση στο ύφος και τη θεματική των βυζαντινών ιστορικών, και προσφέρει μια πλήρη και ενιαία εικόνα της ιστοριογραφίας της περιόδου.