Ο «Εξάδελφος Πονς» θεωρείται ένα από τα ωραιότερα μυθιστορήματα που αποτελούν την ομάδα έργων με τίτλο «Ανθρώπινη Κωμωδία» του Μπαλζάκ, όπου αναλύονται χαρακτήρες, συμπεριφορές και σχέσεις.

Στο βιβλίο αυτό, με διεισδυτικό ύφος ο συγγραφέας αναλύει την προσπάθεια πολλών ανθρώπων που ανήκουν στο φιλικό και συγγενικό περιβάλλον του συλλέκτη Πονς να καρπωθούν την πολύτιμη συλλογή έργων τέχνης του. Παρότι η διεκδίκηση αφορά ένα πνευματικό περιουσιακό στοιχείο, ο αγώνας τους είναι ανελέητος, απογυμνωμένος από κάθε είδους συναίσθημα, χωρίς κανένα σεβασμό στην ουσία και στη χρησιμότητα της Τέχνης.

Ο Μπαλζάκ απομυθοποιεί τις αστικές αξίες και διακωμωδεί τις κοινωνίες που υπηρετούν το χρήμα, το ψέμα και την υποκρισία.