Ο «ιατρός Ραμώ» είναι ένα μυθιστόρημα του οποίου το περιεχόμενο αντιπροσωπεύει τον Παπαδιαμάντη. Γι' αυτό ενώ δημοσιεύτηκε στην αρχή ανώνυμα σε επιφυλλίδες, όταν βγαίνει σε βιβλίο, ο Παπαδιαμάντης δέχεται και μπαίνει το όνομά του ως μεταφραστή.

Αναφέρεται στην ύπαρξη του Θεού, στον ανθρώπινο έρωτα, στον θάνατο και στην ανθρώπινη αμαρτία. Η λύση του μυθιστορήματος -ο «άθεος» προσεύχεται- δείχνει ότι ο ήρωας αλλάζει και από άθεος στρέφεται στον Θεό.