Η ιστοριογραφία του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα ακολούθησε την πολιτική διαδρομή της χώρας. Μέχρι την πτώση της δικτατορίας των συνταγματαρχών οι νικητές που μονοπωλούσαν την εξουσία διαμόρφωσαν επιλεκτικά και με ποικίλους τρόπους τη συλλογική μνήμη. Η μεταπολίτευση, που εδραίωσε τη δημοκρατία και έλαβε θεσμικά μέτρα άμβλυνσης των αντιθέσεων του παρελθόντος, δημιούργησε τις προϋποθέσεις για επιστημονική, αντικειμενική έρευνα και κριτική αποτίμηση του εμφυλίου.

Αυτή την επιτακτική ανάγκη την ένιωσε έντονα η επιστημονική κοινότητα και το λόγο αυτό το Ελληνικό Κέντρο Πολιτικών Ερευνών του Παντείου Πανεπιστημίου πήρε την πρωτοβουλία οργάνωσης του πρώτου συνεδρίου για τα 50 χρόνια από τη λήξη του εμφυλίου. Σκοπός του ήταν να υπηρετήσει το ιστορικό αυτό χρέος και να συμβάλλει στην αντικειμενική διερεύνηση όσο γίνεται περισσότερων πτυχών του εμφυλίου.