Στο επίκεντρο της ιστορίας των κομμουνιστικών κινημάτων της Βαλκανικής, το Μακεδονικό ζήτημα στάθηκε, επί πολλές δεκαετίες, αιτία και αφορμή για βίαιες αναμετρήσεις και έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις. Η σχετική ιστοριογραφία τράφηκε και ανδρώθηκε σε ένα κλίμα εθνικών και ιδεολογικών σκοπιμοτήτων που οδηγούσαν στην αποσιώπηση ή στη διαστρέβλωση της ιστορικής πραγματικότητας και στην προβολή απόψεων που δεν επέτρεπαν να διακριβωθούν οι πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος.

Στηριγμένη σε εξαντλητική μελέτη του συνόλου των διαθέσιμων βαλκανικών πηγών, η μελέτη του Αλ. Παπαπαναγιώτου έρχεται να εξετάσει, με νηφαλιότητα, τη γένεση και την εξέλιξη του μακεδονικού προβλήματος στις πρώτες του φάσεις, καθώς και τη σκοπιμότητα που με το ένδυμα ενός άδολου διεθνισμού κάλυπταν εθνικιστικές και σωβινιστικές υστεροβουλίες.

Είναι παραπέρα μια αποκαλυπτική ιστορία για τις σχέσεις των βαλκανικών κομμουνιστικών κομμάτων, μεταξύ τους και με το Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης, όπως διαμορφώθηκαν στην πρώτη δεκαετία που ακολούθησε την Οκτωβριανή Επανάσταση.