Η εργασία αυτή αποτελεί μια προσπάθεια καταγραφής, ανάλυσης και αξιολόγησης του περιεχομένου της Συνθήκης της Νίκαιας, που συμφωνήθηκε στην ομώνυμη γαλλική πόλη το Δεκέμβριο του 2000. Η Συνθήκη της Νίκαιας έχει αποτελέσει το αντικείμενο έντονης κριτικής και σχολιασμού, ενώ είναι μια εξαιρετικά δύσκολη και περίπλοκη συνθήκη. Η Συνθήκη της Νίκαιας δεν συνιστά μια ικανοποιητική συνθήκη, συνιστά, όμως, προϋπόθεση για τη διεύρυνση της Ένωσης με νέα μέλη. Η μορφολογία της διευρυμένης Ένωσης -πολιτική, θεσμική, οικονομική-θα προσδιοριστεί στα πλαίσια του διαλόγου για το «Μέλλον της Ευρώπης», που έχει ήδη ανοίξει σ' όλο τον ευρωπαϊκό χώρο με βάση σχετική δήλωση που έχει επισυναφθεί στη Συνθήκη της Νίκαιας. Ο διάλογος αυτός θα οδηγήσει στη σύγκληση νέας Διακυβερνητικής Διάσκεψης το 2004, η οποία θα επεξεργαστεί τις καταστατικές ρυθμίσεις για τη διευρυμένη Ένωση.