ΜΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Οι «Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας» (1940) του Walter Benjamin είναι ένα από τα πιο σημαντικά κείμενα του 20ού αιώνα, και ίσως η πιο σημαντική απόδειξη της κριτικής σκέψης από την εποχή των Θέσεων για τον Φόυερμπαχ του Marx. Κείμενο υπαινικτικό, συβιλλικό, του οποίου ο ερμητισμός είναι διάσπαρτος από εικόνες και αλληγορίες, παραδοξολογίες και ενοράσεις.

Ο Michael Lowy δεν επιδιώκει τόσο να ασκήσει κριτική στις «Θέσεις», όσο προσπαθεί να τις κατανοήσει. Η προτεινόμενη ανάγνωση δεν έχει στόχο να θεωρηθεί η πιο σωστή ή η πιο επιστημονική. Απλώς, εκεί που άλλες βλέπουν μόνο αντιφάσεις ή αμφισημίες, αυτή αποσαφηνίζει τη θεμελιώδη συνάφεια που έχει δομηθεί από τον Benjamin ανάμεσα σε τρεις ετερογενείς λόγους: τον γερμανικό ρομαντισμό, τον εβραϊκό μεσσιανισμό και τον επαναστατικό μαρξισμό, για τους οποίους η γραφή του παράγει ένα είδος αλχημιστικής συγχώνευσης.

Ο Michael Lowy μας δείχνει με τον καλύτερο τρόπο ότι στις «Θέσεις» ο Benjamin ασκεί μία επαναστατική κριτική στη φιλοσοφία της προόδου, ότι είναι ένας νοσταλγός του παρελθόντος που ονειρεύεται το μέλλον, ένας ρομαντικός οπαδός του υλισμού.