Με το βιβλίο του Η εξάντλησις των κομμάτων, ο νομικός, ιστορικός και φιλόλογος Παύλος Καλλιγάς (1814-1896) αντιμετωπίζει αυτό που θα ονομάζαμε σήμερα «το τέλος των ιδεολογιών». Η άποψή τού είναι ριζικά αισιόδοξη. Το φρόνημα που οδήγησε το έθνος στην ελευθερία είναι ικανό να το οδηγήσει και στη φιλοσοφική του πραγμάτωση, στην κατάκτηση της ευτυχίας του. «Η ευζωία ολοκλήρου έθνους είναι ικανoπoίησις πνευματική» γράφει και υποδεικνύει μια νέα ηθική κατεύθυνση στη νεοελληνική ζωή.