Η παράδοση λέει πως, όταν ο Πρόξενος ρώτησε στο Μαντείο των Δελφών για το αν πρέπει να μεταβεί για σπουδές ο νεαρός Αριστοτέλης στην Αθήνα, η απάντηση ήταν καταφατική: «Του Πυθοί Θεού χρήσαντος αυτώ φιλοσοφείν Αθήνησι». Η Αθήνα ήταν άλλωστε τότε «η Ελλάδος παίδευσις», με τις περίφημες σχολές της, του Ισοκράτη και του Πλάτωνα, στις οποίες συνέρρεαν απ όλο τον κόσμο οι φιλόδοξοι νέοι των ευγενών οικογενειών για να σπουδάσουν θεωρητικά και πρακτικά την πολιτική.

Δεν άργησε να διακριθεί χάρη στην αγχίνοιά του και στη φιλαναγνωσία του, ώστε να ονομαστεί από τον ίδιο τον Πλάτωνα «νους» και «αναγνώστης».
Γρήγορα έγινε γνωστής όλων των προβλημάτων των φυσικών, μαθηματικών, αστρονομικών, βιολογικών και φιλοσοφικών επιστημών της εποχής του, ώστε να είναι σε θέση να προτείνει και νέες, ουσιαστικές λύσεις.