ΟΠΟΥ ΟΛΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΝΟΗΣΗ ΑΝΑΓΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΙΑΝ ΑΡΧΗ

H επιστήμη που φωτίζει περισσότερο το πνεύμα, που το καθιστά ακριβές και ευρύ, και η οποία κατά συνέπεια οφείλει να προετοιμάσει τη μελέτη όλων των άλλων, είναι η μεταφυσική. Σήμερα στη Γαλλία αυτή η επιστήμη είναι τόσο παραγκωνισμένη, ώστε η σκέψη μας θα φανεί ασφαλώς παράδοξη σε πολλούς αναγνώστες. Oμολογώ ότι άλλοτε θα είχα κι εγώ την ίδια γνώμη.

Aνάμεσα στους φιλοσόφους, οι μεταφυσικοί μού φαίνονταν οι λιγότερο σοφοί: τα βιβλία τους δεν με δίδασκαν: παντού σχεδόν έβρισκα φαντάσματα και θεωρούσα έγκλημα κατά της μεταφυσικής τις πλάνες εκείνων που την υπηρετούσαν. Θέλησα λοιπόν να διαλύσω αυτή την ψευδαίσθηση και να ανατρέξω στην αιτία των σφαλμάτων- τα πιο χρήσιμα από αυτά ήταν και τα πιο απομακρυσμένα από την αλήθεια. Mόλις γνώρισα τους επισφαλείς δρόμους που είχαν ακολουθήσει, πίστεψα πως διέκρινα τον δρόμο τον οποίο έπρεπε να διανοίξω. Mου φάνηκε ότι τόσο στη μεταφυσική όσο και στην ηθική μπορούσε κανείς να σκεφτεί με την ακρίβεια που προσδιορίζει η γεωμετρία- να αποκτήσει, όπως οι γεωμέτρες, ακριβείς ιδέες- να καθορίσει, σαν κι αυτούς, το νόημα των εκφράσεων με πάγιο και ακριβή τρόπο- τέλος, να επιβάλει στον εαυτό του, πιθανώς καλύτερα από αυτούς, μιαν απλή και εύκολη διάταξη για να επιτύχει την προφάνεια.