Στην κορυφογραμμή του λόφου δυτικά από το Γαλαξείδι, σε μία συστάδα δένδρων, βρίσκεται το βυζαντινό Μοναστήρι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα Χριστού.
Η θέα από εκεί είναι μοναδική. Πράσινες πλαγιές καταλήγουν στον ομορφοκτισμένο πάνω στις μικρές χερσονήσους οικισμό, ανάμεσα στα δύο λιμάνια, από όπου απλώνεται το απέραντο γαλάζιο του Κρισαίου κόλπου, λεκιασμένο μόνο από τα μικρά νησιά, μέχρι την αντίπερα όχθη, στα πόδια του επιβλητικού όγκου του Παρνασσού.
Σ' αυτό το μοναστήρι εγκαταβίωσε ο ιερομόναχος Ευθύμιος κι αυτή τη θέα ατένιζε καθημερινά κι ένιωθε υπερηφάνεια για τον τόπο του που για χατίρι του, όπως ομολογεί, κοπίασε πολλές νύχτες διαβάζοντας παλαιά βιβλία που σώζονταν στο μοναστήρι για να γράψει το περίφημο Χρονικό του.

Το Χρονικό του Γαλαξειδίου αποδείχθηκε ένα σπουδαίο κείμενο της ελληνικής ιστοριογραφίας που καλύπτει γεγονότα οκτώ αιώνων, από το 10ο έως το 18ο αι. μ.Χ. Με ποιητικό λόγο, στη γλώσσα της εποχής, ο ιερομόναχος αφηγείται με θαυμαστή ζωντάνια επιδρομές, μάχες, καταστροφές, δόξες και πάθη, αλλά και την αέναη αναγέννηση της ναυτικής πολιτείας. Ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα αλλά και μία πολύτιμη ιστορική πηγή.