Aκόμη και σήμερα, οι βοσκοί του Γράμμου οδηγούν τα κοπάδια τους από ορισμένα μονοπάτια χωρίς να ξεστρατίζουν. Οι νάρκες, απομεινάρια της Ιστορίας, παραμονεύουν και μαρτυρούν ότι κάποτε, στα χώματα αυτά, Έλληνες έπαιρναν τις ζωές Ελλήνων.

Στο Γράμμο του 1947-1948 μας μεταφέρει το βιβλίο του Μιχάλη Παγούνη, «Ο θαμπός δίσκος του ήλιου». Η ζωή των κατοίκων των ορεινών χωριών στη σκιά των μαχών, η αθέατη πλευρά της καθημερινής ζωής στον απόηχο των πολεμικών κραυγών.

Με περιγραφική αφήγηση και ζωντανούς διαλόγους, ο αναγνώστης περιπλανιέται στα μονοπάτια και τα σπίτια των ορεινών  χωριών, στα στρατόπεδα του Δημοκρατικού και του κυβερνητικού στρατού, ακούει τους βρυχηθμούς των πολεμικών αεροσκαφών και το βουητό των όλμων που βάλουν ακατάπαυστα εναντίων των θέσεων των ανταρτών.

Ο Γράμμος, με την ηρωική και συνάμα τραγική του ιστορία, ποτισμένος με το αίμα αδελφών που έτυχε να βρεθούν σ’ αντίπαλα στρατόπεδα, η Ελλάδα των νικητών και των ηττημένων, σημάδεψαν τη ζωή του Μιχάλη Παγούνη. Τα μαρτυρικά αυτά βιώματα αποτυπώνονται με τρόπο μοναδικό στις 432 σελίδες του «Θαμπού δίσκου του ήλιου».