Η όπερα Τριστάνος και Ιζόλδη, αυτός ο ύμνος στον απόλυτο έρωτα, πρωτοπαρουσιάστηκε στο Μόναχο το 1865, ύστερα από διαταγή του Λουδοβίκου Β' της Βαυαρίας, θαυμαστή του στενού φίλου του συνθέτη. Είχαν περάσει δέκα χρόνια από τη στιγμή που ο Βάγκνερ διέκοψε την εργασία του πάνω στο Δαχτυλίδι του Νίμπελουνγκ, για να ασχοληθεί μαζί του.

Επηρεασμένος από το βιβλίο του Σοπενχάουερ Ο κόσμος ως βούληση και ως παράσταση, από τους Ύμνους στη νύχτα του Νοβάλις, αλλά κυρίως από τον βαθύτατο έρωτα που ένιωθε για την κατά δεκαπέντε χρόνια νεότερή του Ματίλντε Βέζεντονκ, δημιούργησε μια όπερα που επηρέασε όσο καμιά άλλη σύνθεση την πορεία της ευρωπαϊκής μουσικής.