Ο συγγραφέας προσπαθεί να καθορίσει τα βασικά διακριτικά γνωρίσματα του πολιτισμού εκείνου ο οποίος άρχισε να αναπτύσσεται με την εισαγωγή της γραφής, απέκρουσε την περσική εισβολή, διασπάστηκε κατά τον μακροχρόνιο Πελοποννησιακό Πόλεμο και νικήθηκε από τη Μακεδονία το δεύτερο μισό του 4ου αιώνα.

Με αφετηρία τη φυλετική διαίρεση και οργάνωση των πολιτών στις αρχαϊκές πόλεις-κράτη, φτάνει ώς την πολιτική διαίρεση και την οργάνωση σε δήμους στην εξελιγμένη μορφή της δημοκρατίας.
Αναλύει την κοινωνική διαστρωμάτωση, με βάση τον οικονομικό και κοινωνικό ρόλο των γαιοκτημόνων, των χωρικών και των αποίκων, των εμπόρων, των «δημιουργών» και των δούλων.
Δίνει εύστοχα τις βασικές γραμμές του κράτους κι αυτού που σήμερα θα ονομάζαμε κυβέρνηση, καθώς και του μηχανισμού της δικαιοσύνης και των δικαστηρίων, και εξετάζει τις κοινωνικές αξίες και τις κοινωνικές τάξεις.