Το παρόν βιβλίο προσεγγίζει κριτικά τις έρευνες σχολικής αποτελεσματικότητας. Παράλληλα, προσπαθεί να διερευνήσει εθνογραφικά τρία γυμνάσια. Αναδεικνύονται τρεις διαφορετικοί εκπαιδευτικοί μικρόκοσμοι, όπου φαίνεται ότι η «νομοταγής» προσκόλληση στη διδασκαλία του αναλυτικού προγράμματος, χωρίς διαμεσολαβή-σεις, δεν παράγει αξιόλογες μορφωτικές πρακτικές.
Η αλλαγή των μορφωτικών πρα-κτικών του σχολείου και του τρόπου εργασίας των εκπαιδευτικών, στην κατεύθυνση της γνήσιας συνεργατικής κουλτούρας, υπάρχει μόνο ως στοιχείο της «κουλτούρας της αντίστασης» στην κυρίαρχη εκπαιδευτική ιδεολογία και πρακτική.