Σύμφωνα με το σχέδιο του Διαφράγματος του χάρτη του Κοσμά Ινδικοπλεύστη (6ος αιώνας), το Βυζάντιο αποτελούσε τμήμα της Ευρώπης. Ο συγγραφέας της Χριστιανικής Τοπογραφίας γνώριζε την τριμερή διαίρεση της υφηλίου που ήταν αποδεκτή στην εποχή του, και μας επιτρέπει να ανακατασκευάσουμε το χάρτη που αποδίδει την Ανατολή στην Ασία, το Νότο "προς την κατεύθυνση της Δύσης" στην Ευρώπη (Ευρώπην δε τον βορράν έως πάλιν της δύσεως όλης).

Αυτά τα δυο σχέδια, ανάμεσα στα άλλα, καθιστούν έκδηλο το γεγονός ότι το Βυζάντιο ανήκε στην Ευρώπη, παραμένοντας πάντως ενδιάμεσο ανάμεσα σ΄ αυτήν και την Ασία. Κι αυτό, όχι μόνον στις περιόδους της εξάπλωσής του, αλλά, εξαιτίας της στρατηγικής θέσης της Κωνσταντινούπολης, και μέχρι την τελευταία στιγμή της ύπαρξής του, όταν η πρωτεύουσά του υπέκυψε στην έφοδο των Οθωμανών, το 1453.