Βάσει του έργου του ο Ξενοφών αρχικά κατατάχθηκε στους φιλοσόφους και μετέπειτα στους ιστορικούς. Πήρε άξια μια θέση δίπλα στον Ηρόδοτο και το Θουκυδίδη. Πρόκειται αναμφίβολα για μια πολυσχιδή προσωπικότητα που κινείται τόσο στο χώρο της ιστορίας όσο και στο χώρο της φιλοσοφίας. Δίκαια θεωρείται πρόδρομος νέων λογοτεχνικών ειδών όπως οι βιογραφίες, τα απομνημονεύματα και το μυθιστόρημα. Σύμφωνα με την άποψη αρκετών μελετητών ο χαρακτηρισμός που θα του ταίριαζε καλύτερα θα ήταν αυτός του δοκιμιογράφου, ενώ σύμφωνα με άλλους, εάν ζούσε στη σύγχρονη εποχή, θα μπορούσε να είναι ένας επιτυχημένος δημοσιογράφος.